Tiền sản giật – Sản giật là rối loạn chức năng đa cơ quan liên quan đến thai nghén, chiếm khoảng 2–10% tổng số thai kỳ. Trong 2 thập kỷ vừa qua, tiền sản giật đã tăng dần, đặc biệt tiền sản giật sớm trước tuần 34.

Mặc dù y học đã có nhiều tiến bộ trong việc sàng lọc, phát hiện sớm, theo dõi và quản lý thai kỳ, nhưng tiền sản giật vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong mẹ và tử vong chu sinh trên toàn thế giới.

Tiền sản giật đặc trưng bởi tăng huyết áp kèm theo có protein niệu và tổn thương đa cơ quan khác như gan, thận, mắt , não …và gây nhiều bất lợi cho thai nhi đặc biệt là thai chậm tăng trưởng trong tử cung hoặc thai chết lưu. Bệnh có thể xuất hiện từ sau tuần thai thứ 20, nhưng thường gặp hơn ở 3 tháng cuối thai kỳ. Một số ít trường hợp có thể xuất hiện sau sinh, trong vòng 48 giờ đầu.

1. NHỮNG AI CÓ NGUY CƠ CAO BỊ TIỀN SẢN GIẬT?

Thai phụ có một trong các yếu tố sau:

• Đã từng bị tiền sản giật ở lần mang thai trước

• Tăng huyết áp mạn tính

• Có bệnh lý nền: đái tháo đường, bệnh thận, bệnh tuyến giáp …

• Có bệnh hệ thống: lupus ban đỏ, antiphospholipid …

• Có sử dụng các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản

• Thừa cân, béo phì trong thai kỳ BMI > 35

2. BIẾN CHỨNG NGUY HIỂM CỦA TIỀN SẢN GIẬT

Tiền sản giật có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng cho mẹ - những tai biến sản khoa nghiêm trọng có thể dẫn đến tử vong mẹ :

• Rau bong non

• Hội chứng HELLP (tan máu – men gan cao – giảm tiểu cầu)

• Sản giật

• Tổn thương các cơ quan: thận, gan, phổi, tim, não, mắt

• Tăng nguy cơ bệnh tim mạch lâu dài cho người mẹ sau này

- Đối với thai nhi:

• Thai chậm tăng trưởng trong tử cung

• Thai chết lưu trong tử cung

• Sinh non do phải ngừng thai để cứu mẹ

3. DẤU HIỆU TIỀN SẢN GIẬT THƯỜNG GẶP

Tăng huyết áp: Huyết áp ≥140/90 mmHg, đo ít nhất hai lần cách nhau 4 giờ, xuất hiện sau tuần 20 của thai kỳ Ngoài ra, thai phụ có các dấu hiệu khác :

• Protein niệu

• Đau đầu dữ dội, kéo dài

• Nhìn mờ, hoa mắt, chóng mặt

• Đau vùng thượng vị hoặc hạ sườn phải

• Buồn nôn, nôn

• Giảm lượng nước tiểu

• Phù mặt, phù hai mắt, phù tay chân

• Tăng cân nhanh bất thường (>2kg/tuần)

• Khó thở

4. THAI PHỤ NÊN LÀM GÌ ?

- Thai phụ cần khám thai định kỳ đầy đủ theo các mốc đã qui định.

- Khám cấp cứu ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như trên.

Tiền sản giật không thể chủ quan. Phát hiện sớm – theo dõi đúng – can thiệp kịp thời chính là chìa khóa bảo vệ an toàn cho mẹ và thai nhi.

Tổ Truyền thông